Herbestrating Wijngaardsgracht-Bagijnenland-Brouwersgracht

Herbestrating Wijngaardsgracht-Bagijnenland-Brouwersgracht

Er is veel te doen om de herbestrating van de Wijngaardsgracht-Bagijnenland-Brouwersgracht.

De gemeente heeft plannen voor herinrichting van de Wijngaardsgracht, Bagijnenland en Brouwersgracht. Op 7 maart heeft de gemeente een inloopavond gehouden voor de bewoners. Onderdeel van de plannen is het vervangen van de oorspronkelijke stenen door nieuwe klinkers. De gemeente baseert zich hierbij op het Handboek Inrichting Openbare Ruimte (HIOR).

De bewoners van de Wijngaardsgracht, Bagijnenland en Brouwersgracht voelen zich niet gehoord.  Het bestuur van Vereniging Oud Edam maakt zich ernstige zorgen om de plannen en neemt deze signalen  uiterst serieus. De inloopavond is niet als democratisch ervaren. Ook al omdat er werd gesuggereerd dat er aan het HIOR niet te tornen valt. Men voelde zich voor het blok gezet. Wij snappen dat volkomen. En we laten het er niet bij zitten. Wij hebben het college van B&W al laten weten hoe we erin staan.

Het bestuur van Vereniging Oud Edam is voorstander van hergebruik van de bestaande stenen. Wij hebben destijds, toen het HIOR werd ontworpen, al laten weten dat we geen moderne klinkers willen in de oude kom, maar oorspronkelijke, oude geeltjes en waaltjes – authentieke stenen met een subtiele kleurschakering en patina, passend bij de stad.

Het gaat hier om een zeer oud en bijzonder stukje van onze binnenstad. Bijna lieflijk te noemen. De Proeve en de brede groene wallekant waar de boerderijen stonden, het plaveisel van de gracht die zich naar de natuurlijke kromming van het water voegt, de kleinschaligheid van de bebouwing.  Die sfeer wil je niet aantasten met moderne klinkers, of die nou getrommeld zijn of niet.

Toen Edam in 1977 rijks-beschermd stadsgezicht werd, beschreef de toelichting daarbij ook de plek als meer landelijk dan stedelijk, en wat vooral opviel waren “de stoepjes voor ieder huis die onderling steeds in hoogte en bestrating verschillen.” Die “verspringende stoepjes” langs het gebogen plaveisel geven het straatbeeld sjeu. Of, zoals de toelichting het omschrijft:

“Het gebogen beloop van de rooilijn en de geringe verschillen in afmeting en gevelindeling van de bebouwing leveren met de verspringende stoepjes een afwisselend levendig straatbeeld.” Daar moet je geen moderne klinkers en gereguleerde stoepen op loslaten – en al helemaal geen uniform beeld. Je moet die authentieke sfeer weten te behouden. Anders wordt het supersaai en haal je de historische context weg.

Edam is geen decor, maar een historische stad, gegroeid in de tijd. Daar horen geen moderne klinkers bij. We zoeken met elkaar bescherming en versterking van het beschermde stadsgezicht; ook het gemeentelijke beleid is daar in principe op gericht: werkzaamheden als herbestrating mogen “geen afbreuk doen aan de cultuurhistorische en ruimtelijke waarden”.

De gemeente heeft een wettelijke plicht om het beschermde stadsgezicht te behouden en te versterken, en dat is ook terug te vinden in de beleidsstukken. Dus moet ze zich eraan houden!

Het is natuurlijk ook niet meer van deze tijd om nieuwe klinkers te kopen als je de oude kunt hergebruiken. Dat past anno 2024 niet in een duurzaam beleid. Duurzaam is in dit geval: hergebruik op de plek zelf. Wij hebben dat begin maart al geschreven aan de projectleider, en later in maart aan het college, en we zetten het gesprek daarover onverschrokken voort.  Het HIOR geeft zelf juist aanleiding om stenen te hergebruiken!

Het HIOR is op zich een prima handvat, maar mag geen knellend keurslijf zijn. En het is ook niet in beton gegoten. Zo hebben wij in 2021, samen met de buurtbewoners, een stenen stoeprand rond het Jan van Wallendalplein – ja, dat stond echt in het HIOR – weten te voorkomen.

Wij snappen als geen ander dat de bewoners zich zorgen maken om hun unieke en historische leefomgeving. Dat doen wij ook. We zijn er al maanden mee bezig, vooral om het goede te behouden. Want dat staat in onze statuten en zit in ons DNA. Mocht u vragen hebben neem dan contact met ons op! Dat kan via info@oud-edam.nl